Aktywna społeczność seniorów

W dniu 31 października p. Zbigniew Karwowski – kandydat na burmistrza Moniek spotkał się z osobami starszymi, aby poruszyć dotyczące ich problemy w życiu codziennym. Na spotkaniu poruszono temat dotychczasowej współpracy seniorów z samorządem. Głównym celem było przedstawienie przez p. Zbigniewa Karwowskiego propozycje programu gminnego „ Aktywny Senior”. Projekt ten zakłada stworzenie miejsca, w którym osoby starsze mogłyby przebywać na co dzień w nowo powstającej Mediotece, dalsze uczestnictwo w „Uniwersytecie III wieku” oraz programie „Cyfrowy Senior”. Jedną z propozycji, które padły jest utworzenie forum seniora w celu aktywnego życia społecznego osób starszych. Jak również kandydat poinformował, że złożył wniosek o dofinansowanie programu trans granicznego, który obejmuje Polskę – Białoruś – Ukrainę. Program zakłada poszerzenie rozwoju dziedzictwa kulturowego monieckich seniorów. Zaznaczył również, że zawnioskuje do nowej Rady Miejskiej o stworzenie regularnych otwartych badań profilaktycznych – „ Dni dla zdrowia” oraz zwiększenie pomocy osobom potrzebującym. Na koniec podziękował za współtworzenie i zwiększanie aktywności  naszej społeczności oraz dalszego rozwoju.

źródło: Informacja z serwisu e-monki.pl

Msza Święta poświęcona Tygodniu Misyjnemu

W ramach Tygodnia Misyjnego: „Pełni Ducha i posłani” w dniu 29 października w Mońkach została odprawiona Msza Święta, którą celebrował i wygłosił Słowo Boże do zgromadzonych Arcybiskup Tadeusz Wojda – Metropolita Białostocki. W uroczystości również wzięli udział Kazimierz Szymczycha, przedstawiciel arcybiskupa ds. misji, sekretarz Komisji Episkopatu Polski ds. misji, ks. proboszcz Wojciech Wojtach oraz księża z pobliskich parafii. W całej ceremonii również uczestniczyli o. Tadeusz Rydzyk – Dyrektor Radia Maryja oraz o. Dawid Wilczyński. Uroczystość została transmitowana przez Radio Maryja oraz Telewizję Trwam.

Msza Święta został poprzedzona wykonaniem muzyczno-słownym zatytułowanym „ Co może zrobić mały misjonarz”, które zostało przygotowane przez parafialne ognisko misyjne. Jak również została przedstawiona  historia parafii.

źródło: Informacja z serwisu e-monki.pl

Spotkanie z trudną historią Podlasia

W dniu 25 października w Mońkach odbyło się spotkanie z prof. dr hab. Adamem Cz. Dobrońskim, który jest znanym historykiem na Podlasiu. Jak również redaktor prasowych sekcji historycznych oraz jest autorem i współautorem opracować naukowych. Do Moniek został zaproszony przez Andrzeja Daniszewskiego – starostę monieckiego. Od ok. 40 lat profesor interesuje się dziejami Białegostoku oraz otaczających go terenami. Zawdzięczamy mu ekspozycję Gabinetu Prezydenta Kaczorowskiego  powstałą w Bibliotece Uniwersyteckiej.

Głównym organizatorem była Biblioteka Publiczna w Mońkach oraz współpracowali Państwo Anna i Bogdan Bielińscy. Wśród słuchaczy byli obecni: Andrzej Daniszewski – starosta moniecki, Zbigniew Karwowski – burmistrz Moniek, Dariusz Gwiazda – dyrektor MOK, uczestnicy Uniwersytetu III wieku, a także uczniowie z Liceum Ogólnokształcącego w Mońkach.

Wykład prowadzony przez profesora Dobrońskiego zawierał bardzo dużo ciekawych i szczegółowych informacji dotyczących historii Białegostoku oraz okolicznych terenów, nie wszystkie jednak są dostępne w podręcznikach. Pan Adam zwrócił również uwagę, że należy śledzić procesy zachodzące w historii a nie skupiać się na przerabianiu dat. Jedną z ważnych informacji był fakt, że Białystok oraz jego okolice późno odzyskały niepodległość, nastąpiło to w lutym 1919 r. Wynikało to iż na tych terenach istniała kolej prowadzącą od Grajewa do Brzeska, którędy uciekały wojska niemieckie z Rosji.

źródło: Informacja z serwisu e-monki.pl

Niewielkie odnowienie terenu

Dworzec kolejowy w Mońkach jest jednym z najstarszych zabytków tego miasta. W ostatnim czasie odbywają się pracę związane z odnową terenu znajdującego się przy dworcu. Są to miejsca, których najczęściej przebywają podróżni oraz mieszkańcy. Dlatego odnowienie oraz zabezpieczenie tego terenu było istotną inwestycją dla miasta. Ma ona poprawić estetykę oraz komfort osób tam przebywających. Renowacja polegała na wybudowaniu nowych chodników, postawieniu nowych wiat przystankowych, oświetleniu terenu oraz zaopatrzeniu w monitoring. Stare drzewa zostawiły nowe sadzonki drzew, krzewów oraz bylin. Ich kompozycja jest zaprojektowana, aby cieszyła oko przez cały rok. Cała inwestycja kosztowała 1 007 786,24 zł, gdzie 795 361,93 zł stanowią środki unijne. Dany projekt obejmował również niewielki obszar przy Alei Niepodległości. Na tym terenie powstaje siłownia na świeżym powietrzu. Ma ona na celu zachęcenie mieszkańców, w tym dzieci jak również dorosłych do spędzania wolnego czasu aktywnie. Na obszarze siłowni, będzie również znajdował się duży plac zabaw, gdzie oprócz dorosłych czas będą spędzały dzieci.

źródło: Informacja z serwisu e-monki.pl

Historia dawnej szkoły w Mońkach

Historia szkoły w Mońkach sięga okresu przedwojennego. Jak to w tamtych czasach bywało nauka odbywała się w miejscach prywatnych lub wynajmowanych. Pieczę na szkołą sprawował Mieczysław Skibiński oraz do grona nauczycieli należało kilka osób między innymi: Agnieszka Pacewicz, Stanisław Jabłoński, Stanisław Musiakiewicz i Julia Zawistowska. W szkole znajdowało się 5 sal z pełnym wyposażeniem oraz biblioteka, w której mieściło się około 300 książek. Program nauczania obejmował siedem klas, z którego korzystało od 220 do 250 uczniów. Z dniem wybuchu II wojny światowej mężczyźni z grona pedagogicznego oraz kierownik zostali oddelegowani do wojska. A kierownikiem szkoły został Józef Zlewiański, narodowości żydowskiej. Mimo, że tereny zostały zajęte przez władze sowieckie to w szkole językiem nauczania był język polski, natomiast język rosyjski był zaliczany do przedmiotu. W tamtym okresie do szkoły chodziło 200 osób, jednak każdego ucznia cofnięto o jedną klasę. A zajęcia na samym początku odbywały się w miejscu gdzie były przed wojną, jednak z czasem przeprowadzano lekcję na plebani. Jednakże brak przyborów szkolnych powodował, że nauka była utrudniona. Okres okupacji niemieckiej doprowadził szkołę do kompletnego zniszczenia, jak również zaginęły z niej dokumenty szkole. Jednak znalazło się kilku nauczycieli, którzy mimo trudnych warunków przeprowadzali tajne nauczanie. Aczkolwiek w normalnym czasie związane było z pracą w niemieckich przedsiębiorstwach w celu uniknięcia wywozów do Niemiec, natomiast zajęcia odbywały się poza godzinami pracy. Do osób, które w Mońkach kształciły uczniów należeli m. in. Stanisław Jabłonowski, E. Schnicer oraz Irena Chmielewska. W 1945r. Stanisław Jabłonowski rozpoczął pracę nad obudową szkoły od początku, przy pomocy i wsparciu rodziców, jednak ich praca była ograniczona. Zmęczenie powojenne doprowadziło do tego, że przykładano małą uwagę do wykształcenia, więcej czasu poświęcano na sprawy materialne. Z czasem z pomocą rodziców przeprowadzono remont budynku i szkoła zyskała własne miejsce. Jednak nadal warunki szkolne są utrudnione, brakuje przyborów do nauki, wyposażenia. Jednakże poprawie uległa postawa uczniów, biorą oni udział w uroczystościach oraz przedstawieniach szkolnych. Z biegiem lat liczba dzieci w szkole zwiększa się, chociaż nauczyciele sami się dokształcali. Sytuacja materialne niektórych uczniów nie pozwalała wykonywanie obowiązków szkolnych. Po 1948 r. wygląd szkoły uległ zmianie, uczniowie otrzymali nowe fartuszki. Szkoła w Mońkach liczyła już 341 uczniów, z czego 31 z nich zakończyło naukę, natomiast do następnej klasy zdało 264 uczniów, 46 osób kontynuuje naukę w tej samej klasie i 14 uczniów zostało nie klasyfikowanych. Rok szkolny 1949/50 przyniósł duże zmiany, w szkole dokonano remontu i nauka odbywała się w znacznie przyjaźniejszych warunkach. Do szkoły zostali dołączeni uczniowie z pobliskich wsi: Maś, Rybak, Potoczyzny, Kołodzieży oraz innych. Z czasem w szkole powstawały dodatkowe koła zainteresowań oraz urządzano 21 czerwca 1950 r. jednodniową wycieczkę do Białegostoku. Z roku na rok liczba uczniów powiększała się, a wraz z nią rosło grono nauczycieli. Jednak w roku szkolnym 1951/52 ze względu na podwyższenie poziomu okolicznych szkół, liczba uczniów w Mońkach zmniejszyła się do 290. W szkole została utworzona grupa harcerska, która w tamtym momencie liczyła 120 harcerzu. W szkole prenumerowana niektóre czasopisma tj. Płomyk, Przyjaciółka, Iskierka, Rolnik, Promyczek, Życie Białostockie, Trybuna Ludu, Gromada, Chłopska Droga, Świat Młodzieży, wszystkie gazetki przedmiotowe oraz Głos Nauczycieli. Po koniec roku szkolnego w 1950 liczba książek znajdujących się w bibliotece wynosiła 553 egzemplarzy. W roku szkolnym 1953/54 było osiem klas, w tym dwie siódme. Każda z klas aktywnie uczestniczyła w przedstawianiach oraz uroczystościach szkolnych. Zorganizowano również specjalny fundusz, który wspierał odbudowę stolicy, każdy uczeń przeznaczał 1 zł gdzie łącznie uzyskano 350 zł, również nauczyciele wspierali tą inicjatywę. W danym roku ze względu na srogą zimę, około 21 % uczniów uzyskało ocenę niedostateczną, było to spowodowane epidemią grypy i ze względu na to opuszczali zajęcia szkolne. W tamtym czasie opiekę nad biblioteką szkolną sprawowała Zofia Safiejko. Nauczyciele uczestniczyli w konkursie „Oświata w 10- leciu Polski Ludowej”, a poza tym byli oni zaangażowani do poszerzania wiedzy rolniczej, w tym celu odbywały się spotkania z rodzicami, a także organizowano zebrania wiejskie. Frekwencja danego roku nie dopisała.

Miejsca do zwiedzenia w powiecie monieckim

Dnia 1 kwietnia 1954 roku Mońki mianowano siedzibą powiatu monieckiego. Do niego należały następujące gminy: Krypno, Knyszyn, Kalinówka, Goniądz, Trzcianne oraz Jaświły. Początkowo Mońki nie miały praw miejskich, przyznano je dopiero 1965 roku. W 1975 zniesiono podział administracyjny i nie było kategorii na powiaty. Ponowny podział wrócił w 1999 roku, a powiat moniecki rozdzielono następująco: na 3 gminy miejsko – wiejskie: Mońki, Knyszyn, Goniądz oraz 4 gminy wiejskie: Jaświły, Krypno, Jasionówka oraz Trzcianne. Dane omawiane poniżej pochodzą z urzędu statystycznego i obejmują roku 2016. Powierzchnia powiatu wynosi 1382 km2 oraz zamieszkuje na tym terenie 41254 osób, gdzie 20472 stanowią mężczyźni, a 20782 to kobiety. Z roku na rok liczba urodzonych rośnie w 2016 roku wynosiła 8,2 promila, gdzie rok wcześniej 7,9 promila. Stopa bezrobocia wynosiła 9,3%. Powiat moniecki odpowiada za kilka działów publicznych m. in. pomoc społeczną, edukację, dział obejmujący rynek pracy, ośrodki zdrowia, ochronę środowiska, kulturę, sport, turystyka. Na terenie powiatu znajduje się malowniczy Park Biebrzański, a także warte odwiedzenia miejsce to twierdza Osowiec.

W powiecie monieckim można znaleźć szereg zabytków.

  1. gmina Mońki:

  • ogród dworski w Wojszkach a w nim budynek gospodarczy pochodzący z 1896 r.;

  • folwark w Hornostajach istniejący od XVI w.;

  • ogród dworski w Sikorach wpisany w księdze zabytków oraz znajdujący się tam młyn, którego historia sięga 1635 r.;

  • kościół parafialny Matki Bożej Częstochowskiej i św. Kazimierza w Mońkach – prace nad jego budową rozpoczęto 1916 r..

    1. gmina Jaświły:

  • młyn holenderski w Zabielu – zbudowano w 1924 r., budynek zawiera betonowy fundament a ściany zewnętrzne oparte są na podwalinie ośmiobocznej.

  • Młyn holenderski w Dolistowie Starym – znajduje się tam od 140 lat, a jego wykonawcą jest osoba pochodząca z Prus Wschodnich;

  • Kapliczka „Latarnia” – jest to kapliczka znajdująca się między Dolistowem a Jaświłami.

  • Kościół w Dolistowie – został zbudowany w latach 1789 – 1791 r. , świątynia jest zaprojektowana w stylu późnoklasycystycznym;

  • krzyż drewniany w Dolistowie – został postawiony w celu chronienia mieszkańców przez panującą chorobą morowym powietrzem;

  • kapliczka „ na bocianku” – jej historia 1947 r., miejscowe opowiadania głoszą, że jest to miejsce w którym objawiła się Matka Boska

  • dzwonnica w Dolistowie – zbudowana w 1803 r., do jej budowy wykorzystano kamienie.

    1. gmina Knyszyn:

  • kościół pw. Św. Jana Apostoła i Ewangelisty w Knyszynie – historia świątyni sięga 1520 r. a jej fundatorem był Mikołaj Radziwiłł;

  • dom Piaseckich – drewniany budynek, kiedyś służył jako mieszkanie. Zbudowany jest na planie prostokąta, a fundamenty opierają się na kamieniach. Zawiera również drewniany ganek;

  • młyn w Kalinówce – autorem był Józef Kozłowski z Borsukówki, a jego budowę rozpoczęto w 1924 r. . Struktura młyna jest szkieletowa obita deskami.

    1. gmina Goniądz:

  • kościół pw. Św. Agnieszki i Antoniego Paderewskiego – projekt kościoła pochodzi 1922 r., a wykonał go Oskar Sosnowski. Jeden z znanych architektów tamtego okresu.

  • Młyn wodny „Dołek” – znajduje się na rzeczką Czarna Struga, posługiwał do II wojny światowej, później podczas trwania wojny został lekko naruszony. Młyn był napędzany kołem wodnym;

  • cmentarz żydowski w Goniądzu – zlokalizowany jest na trasie w kierunku Downar, znajduje się tam kilka nagrobków, gdzie pochowano Żydów. Jest to miejsce znajdujące się w lesie;

  • twierdza Osowiec – zbudowana została w 1882 – 1892 r. , w celach obronnych. Znajduje się na terenie Parku Biebrzańskiego. Przez około rok trwania I wojny światowej twierdzy nie udało się zdobyć, dopiero przy wykorzystaniu gazów bojowych zdobyto twierdzę. Stacjonowano tu również podczas II wojny światowej;

  • kaplica pw. św. Ducha na cmentarzu w Goniądzu – powstał w 1804 r, natomiast kaplice pobudowano prawie 100 lat później w 1907 r. Fundamenty zbudowane są z bloków granitowych, a boki są z cegły.

    1. Gmina Trzcianne:

  • drewniany kościół w Giełczynie – został zbudowany w 1777r., jest on postawiony w stylu późnobarokowym i nie posiada wieży;

  • folwark szlachecki Mroczki – historię założenia można wyznaczyć na XV w. , poźniej budynek został odkupiony przez Antoniego Hałoburda, gdzie został postawiony dwór oraz budynki gospodarcze;

  • kościół pw. św. Apostołów Piotr i Pawła – jest to najstarszy kościół, został zbudowany q 1401-1424 r., w 1846 r. do drewnianego kościoła pobudowany nowy murowany.

    1. Gmina Krypno:

  • Sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia w Krypnie – kościół pobudowano w 1905 r., jest to miejsce do którego we wrześniu zmierzają pielgrzymki z całej archidiecezji białostockiej. Obraz Matki Bożej był uroczyści koronowany koronami papieskimi;

  • pacowa Chata – jest muzeum historyczne, jego założycielem jest Tomasz Pac. W muzeum znajduje się dawna bron, rzeźbione pianino oraz wiele innych elementów kultury podlaskiej.

    1. Gmina Jasionówka:

  • kościół pw. św. Trójcy w Jasionówce – powstał w 1533 r. a jego fundatorami byli bracia Kurzeniecy. Jest to kościół murowany, jednak początkowo był drewniany i większa jego część ucierpiał podczas pożaru, później w czasie I wojny światowej został skradziony dzwon.

  • Cmentarz żydowski w Jasionówce – został założony 1731 r. , zlokalizowany jest przy drodze do Korycina. Cmentarz znajduje się w lesie, aczkolwiek początkowo znajdował się w środku miasta;

  • cmentarz przykościelny – powstał w XVI w. , zachowały się tu cztery nagrobki, gdzie najstarszy pochodzi z 1876 r.

W powiecie monieckim można znaleźć zarówno zdrową żywność jak i sporo ośrodków agroturystycznych. Od 2011 roku powiat charakteryzuje herb, który w swojej tarczy zawiera po lewej stronie białego orła oraz po prawej łosia ze złotym porożem i kopytami.

Historia kościołów w Mońkach

Na terenie Moniek powstały dwie parafie: Matki Bożej Częstochowskiej
i św. Kazimierza oraz druga św. Brata Alberta Chmielowskiego. Parafia Matki Bożej jest kościołem z długoletnią historią, początkowe pracę rozpoczęto w 1916 roku od postawienia plebani, przy której znajdowała się duża kaplica. Pierwszym proboszczem parafii mianowano ks. Władysława Małynicza – Malicki, gdzie w późniejszych okresie jego nazwiskiem nazwano ulicę przy której znajduje się kościół. Cegły które wykorzystano do budowy kościoła były zakupione przez proboszcza z budynków likwidowanych w koszarach w Hornostajach. Projekt kościoła w stylu neorenesansowym architekt Stefan Szyller. Do nowo powstałej świątyni przyłączono okoliczne wsie: Dziękonie, Kołodzież, Kuczyn, Magnuszeczki, Przytulankę, Znoski, Konopczyn oraz Rusaki. I tak powstała parafia, która licząca ok. 2500 osób. Konsekracja kościoła nastąpiła w 1931 roku, a dokonał jej abpa Romuald Jałbrzykowski. Świątynia w Mońkach została zniszczona w 1944, opuszczające wojska niemieckie wysadziły kościół w powietrze. Jednak w 1947 roku kościół zaczęto odbudowywać na podstawie starego projektu, jednakże działania wnoszenia świątyni zostały przerwane przez rządzącą władzę. Pracę nad budowa nie odbywały się przez dziesięć lat. Po przyjeździe ks. J. Dowgiłła, który poprosił o pozwolenie na dalsze roboty przy odbudowie kościoła rozpoczęto prace. A kolejne posunięcia nad budową świątyni koordynował kolejny proboszcz ks. Stanisław Budnik. Z jego pomocą wykonano pracę nad konstrukcja organów, wykonanych przez firmę braci Kamińskich z Warszawy, położono podłogi oraz dobiegły ostatnie działania przy ołtarzu głównym. W 1966 roku dokonano uroczystego pokazania obrazu Matki Bożej Częstochowskiej, w najbliższych latach pracę były związane z wyposażeniem wnętrza świątyni. Kolejne lata przynosiły coraz więcej działań przy kościele, wykonano całą elewację wraz ze zmianami dokonanymi na wierzy kościoła. Wszystkie te zmiany wprowadził wtedy będący proboszcz parafii ks. Kazimierz Wilczewski. W Mońkach przez długi okres był tylko jeden kościół. Jednak w 1997 roku ks. Henryk Miron został powołany na proboszcza nowej parafii przez ks. abpa Stanisława Szymeckiego. Wkrótce powstała tymczasowa kaplica i rozpoczęto pracę nad budową kościoła pw. św. Brata Alberta Chmielowskiego. Prace projektowy wykonał Andrzej Kiluk. W tym samym czasie rozpoczęto budowę plebanii. W 2003 roku została odprawiona pierwsza msza w kościele, lecz był on jeszcze w stanie surowym. Świątynia zbudowana jest z cegły, wnętrze kościoła posiada jasne wnętrze, a także wieże. W 2007 roku. abp Edward Ozorowski dokonał konsekracji świątyni, a 2012 roku poświęcił. Miasto rozdzielono na dwie parafię. Do kościoła św. Brata należą ulice ulice Moniek: Armii Krajowej, Augustowska, Gajowa, Jagodowa, Konopnickiej, Kościuszki, Krzywa, Leśna, Al. Niepodległości (od Tysiąclecia), Norwida, Parkowa, PCK, Polna, Słoneczna, Świerkowa, Szlachecka, Tuwima, Tysiąclecia (od Al. Niepodległości), Wesoła, Wiśniowa, Wojska Polskiego (do drogi wiodącej do oczyszczalni), Zielona, Żurawia oraz wsie Ciesze, Krzeczkowo, Potoczyzna, Przytulanka. A do parafii Matki Bożej podlegają ulice Astronomiczna, Białostocka, Broniewskiego, Budnika, Dworcowa, Ełcka, Głowackiego, św. Kazimierza, Kochanowskiego, Kolbego, Kolejowa, Kopernika, Kosmiczna, Kościelna, Krótka, Leśna, Łąkowa, Magazynowa, Małynicza, Mickiewicza, Nowokościelna, Orzeszkowej, Planetarna, Polna, Raginisa, Reja, Sienkiewicza, Sikorskiego, Słowackiego, Spółdzielcza, Straży Pożarnej, Szkolna, Tysiąclecia, Wąska, Al. Wojska Polskiego, Wyszyńskiego, Wyzwolenia, Zdrojowa oraz wsie: Dzieżki, Dziękonie, Hornostaje, Koleśniki, Kołodzież, Konopczyn, Kuczyn, Łupichy, Magnusze, Moniuszeczki, Oliszki, Rusaki, Sobieski, Świerzbienie, Zblutowo, Znoski.

Coroczne Święto Ziemniaka

Od kilku lat Mońki wyróżniają się corocznym Świętem Ziemniaka. Jest to jarmark, który słynie z promocji produktów lokalnych, a jego historia sięga 1975 roku. Miasto organizuje tego dnia dużo atrakcji. Przygotowywane są stoiska, na których można znaleźć lokalne wyroby, żywność ekologiczną. Jak również można zapoznać się z miejscami gdzie znajdują się w okolicy kwatery agroturystyczne oraz porozmawiać z właścicielami z branży turystycznej. Co roku święto to organizowano w centrum miasta ze względu na remont drogi. W tym roku jarmark odbył się 9 września w miejskim amfiteatrze. Obchody Święta Ziemniaka niosą ze sobą dużo urozmaiceń. Jedno z nich jest konkurs, kto w najkrótszym czasie zje kawałek babki ziemniaczanej. Odbywały się także zmagania o tytuł najsmaczniejszej potrawy lokalnej powiatu monieckiego, w tych zawodach najlepszym daniem okazała się ziemniaczana zupa krem, wykonana przez Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych w Mońkach. Nagrodę za najpiękniejsze arcydzieło otrzymała Elżbieta Oszczepińska. Jak co roku na scenie zaprezentowały się zespoły ludowe z okolicy. W programie były również przewidziane konkursy dla publiczność. Atrakcji dostarczyły zespoły muzyczne: Liverpool z piosenkami zespołu The Beatles, Czerwone Teksasy z piosenkami zespołu Czerwone Gitary oraz gwiazdą wieczoru był zespół Extazy. Za rozbawienie publiczności odpowiadał kabaret Rewers.

Miejsca cmentarzy żydowskich w powiecie monieckim

Od dawna Polska była krajem w którym przebywali obywatele innych narodowości oraz kultur. Należeli do nich Niemcy, Rosjanie, Białorusini, Tatarzy, Romowie, Ukraińcy oraz Żydzi. Jednak po zakończeniu II wojny światowej w województwie Podlaskim spory odsetek osób zamieszkujących tu stanowili Żydzi. Osadzali się oni przeważnie w małych miejscowościach. Aczkolwiek wskutek holokaustu pozostały po nich tylko słabo zadbane cmentarze. Kilka z nich znajduje się w powiecie monieckim. Możemy je odnaleźć w Goniądzu, Jasionówce, Trzciannem oraz Knyszynie. Cmentarz Żydowski zwany jest inaczej kirkut.

Pierwsi Żydzi zaczęli osiedlać się w Knyszynie. Początkowo zamieszkiwało tu kilka rodzin, jednak w roku 1880 mieszkało ich tu aż 1929 osób. Największej Żydów w Knyszynie mieszkało koło rynku, gdzie później zbudowano tam synagogę. Jednak w lata 1982 – 1986 została ostatecznie rozebrana. Kirkut w Knyszynie utworzono 1750 r., aczkolwiek początkowo Żydów chowano na cmentarzu w Tykocinie. Z czasem miejscem pochówku stał się kirkut knyszyński. Jest on najlepiej pozostawionym cmentarzem żydowskim w powiecie monieckim oraz największym zbiorem macew w województwie podlaskim. Natomiast w 1990 r. Tomasz Wiśniewski, Iwona Plichta-Wiśniewska i Józef Maroszek dokonali spisania istniejących tam nagrobków.

Kirkuty znajdujące się w Trzciannem oraz Goniądzu potrzebują działań odnowienia grobów oraz renowacji. Początkowo w Goniądzu władze zabroniły osiedlania się Żydom na tych terenach. Jednak później władze pruskie zdjęły ten zakaz. Kiedy w tamtych okolicach powstała twierdza w Osowcu, Żydzi uzyskali możliwość pozyskania pracy. Wojsko miało zapotrzebowanie na krawców, kowali czy szklarzy. W Goniądzu ok. 1878 r. osiedlonym było tam 2943 Żydów. Początkowo tak samo jak w Knyszynie zmarłych chowano w Tykocinie, później pochówek robiono bliżej Goniądza. A cmentarz znajduje się przy drodze prowadzącej do Downar. Aczkolwiek kirkut w tamtym miejscu jest bardzo zarośnięty trawą. Znaczną większość przebywających Żydów w Goniądzku wywożono do obozu w Treblince i tam pozostawali aż do końca życia.

Z początkiem XVIII w. najmniejsza grupa zamieszkała w Trzciannem. Znajdowało się tam 6 domów murowych, w 3 z nich zamieszkiwały rodziny żydowskiej. W Trzciannem znajdowała się szczeciniarnia, czyli zakład produkujący pędzle oraz szczotki z naturalnego włosia konińskiego, który na początku zatrudniał 10 pracowników. Same czyste surowce były eksportowane do Anglii, a z pozostałych części wykonywano szczotki. Z czasem powstały tu knajpy, piekarnie, apteki, sklepy. Podobnie jak w poprzednich dwóch miejscowościach ok. roku 1897 ze sporządzonego spisu wynika, że ok. 2% ludności nie miała pochodzenia żydowskiego. Około 1000 Żydów przetrzymywano tydzień w stodole w Zubolu, gdzie ok. 400 osób zabito i tam pochowano. Następnie zrobiono ekshumacje zwłok i przeniesiono na cmentarz. Po zamknięciu getta w Trzciannem Żydów przeniesiono do obozu w Boguszach. A ponad 1000 osób przetransportowano do Treblinki. W powiecie monieckim znajdują się trzy cmentarze żydowskie jednak ich lokalizacja w lesie powoduje, że są one zarośnięte trawą i zaniedbane.

Co roczne międzynarodowe wieczorne koncerty muzyczne w parafii św. Brata Alberta

Jak co roku wrzesień jest miesiącem, gdzie w kościele św. Brata Alberta w Mońkach odbywają się Międzynarodowe Wieczory Muzyczne. W tym roku jest to już IX edycja koncertu, cykl rozpoczął się 15 września. Na pierwszym spotkaniu publiczności zaprezentowała się Katarzyna Drogosz, która wykonała utworzy na fortepianie. W swoim życiu koncertowała z wieloma artystami m. im. Musicae Antiquae Collegium Varsoviense, Capella Cracoviensis oraz Wrocławska Orkiestrą Barkową. Jednym z dokonań Katarzyny Drogosz jest interpretacja utworów na fortepianie Franciszka Schuberta na cztery ręce. Artystka zajmuję się również wygłaszaniem wykładów na temat historii oraz budowy fortepianu. Jest także wykładowcą w Akademiach Muzycznych w Katowicach oraz Krakowie. W tym roku honorowy patronat podjął arcybiskup Tadeusz Wojda. Pierwszą edycję koncertów zgrano w 2010 r., na której wystąpili m.in. Konrad Korzeniewski – trąbka piccolo, Dariusz Hajdukiewicz – organy, Henryk Gwardaka – organy, Konrad Korzeniewski – trąbka piccolo, Grzegorz Żak – organy. W II edycji wystąpił Valeriy Filipov z Kijowa, koncert wykonał grając na pile, gitarze oraz fletni pana. Zaliczyć go można do mało spotkanych artystów, którzy grają na pile. Jego występowi towarzyszył Dariusz Hajdukiewicz. Jak również w 2011 r. zagrało kwintet Trombastic z Warszawy – puzon, prof. Elżbieta Karolak z Poznania – organy. W kolejnym roku publiczność usłyszała wykon Scholi Gregorian Sancti Casimiri, która pochodzi z Białegostoku. Ich wykonanie można usłyszeć również na Mszy Świętej w Starym Kościele Farnym w Białymstoku co trzecią niedziele. W III edycji koncertów zagrał również Tomasz Ślusarczyk, a swój występ wykonał na trąbce naturalnej. Jak co roku można było usłyszeć Dariusz Hajdukiewicza. Rok później na koncercie swój występ zaprezentował Przemysłą Kapituła z Warszawy, który rocznie gra około 45 koncertów na europejskich festiwalach organowych. W IV serii spotkań zagrał zespół instrumentów dętych w składzie: Paweł Hulisz – trąbka, Bogdan Kwiatek – puzon, Piotr Kowalewski – trąbka, trąbka piccolo, Łukasz Gruba – tuba, Michał Szczerba – waltornia. W 2014 r. koncert organowy wykonał Gedymin Grubba z Wrocławia, jeden z najbardziej koncertujących organistów w Polsce. W ciągu roku prezentuje się na ok. 100 koncertach. Piątą edycję również urozmaicił swoim wykonaniem Krzysztof Pełech z Gdyni, który zaprezentował utwory na gitarze klasycznej. W kolejnym roku na liście koncernowej VI serii wieczorów muzycznych wystąpiła Katarzyna Elżbieta Olszewska – pianistka. W 2016 r. wystapił zespół Charbel Music Ensemble grający muzykę dawną oraz liturgiczną, liczy on w swoim składzie trzy osoby: Bożena Bojaryn – Przybyła – śpiew, Rafael Gabriel – Przybyła – obój barokowy oraz Dariusz Hajdukiewicz – organy skrzydłowe. Na koncercie w 2017 r. wystąpił Roman Wiszniowski – wiolonczela. Czas młodzieńczy spędził w Wiedniu, ze swoimi koncertami bywał: w Austrii, Danii, Japonii, Rumunii, Hiszpanii, Francji oraz Szwajcarii. W VIII edycji koncertów wieczornych zaprezentował się na organach Dariusz Hajdukiewicz.